این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما

حسن بن ابراهیم عراقی سلطان آبادی

از دانشنامه حوزه علمیه اصفهان
پرش به ناوبری پرش به جستجو
PSK.jpg
اطلاعات فردی و علمی
نام کاملحسن عراقی سلطان آبادی
تاریخ وفات۱۳۲۳قمری
مدفنتکیه بقعه شهشهانی
اساتیدمیرزا محمد باقر چهارسویی، میرزا محمد حسن نجفی، محمدباقر نجفی مسجدشاهی، و..
شاگردانسید محمد حسن سدهی، محمدعلی یزدی، میر سید علی جناب، و...
آثاررساله التصریف، و...
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
اجتماعیائمه جماعت، مدرس


میرزا حسن بن میرزا ابراهیم عراقی سلطان آبادی(متوفی 1323ق)، عالم زاهد و فقیه محقق و از مدرسین برجسته در حوزه علمیه اصفهان در قرن چهاردهم هجری است.

زندگی‌نامه

خاندان

وی فرزند میرزا ابراهیم محرر بوده و پدرش در مسجد نو بازار به محرری مشغول بود.[۱]

تحصیلات

میرزا محمد حسن در اصفهان نزد جمعی از علمای بزرگ اصفهان تحصیل نمود و سپس به نجف اشرف مهاجرت کرده و در آن دیار تحصیلات خود را کامل نمود.

اساتید

اساتید وی عبارتند از:

  1. میرزا محمد باقر چهارسویی[۲]
  2. میرزا محمد حسن نجفی[۳]
  3. شیخ محمدباقر نجفی مسجدشاهی [۴]
  4. میرزا حبیب الله رشتی(کسب اجازه)
  5. آخوند ملا محمد کاظم خراسانی (کسب اجازه)
  6. سید محمد کاظم یزدی(کسب اجازه)
  7. آخوند ملا لطف الله مازندرانی(کسب اجازه)[۵]

شاگردان

او به تدریس اصول و خارج فقه در مدرسه صدر بازار مشغول بود.[۶] سید محمد علی مبارکه ای می نویسد:« در مدرسه صدر به تدریس علم اصول اشتغال داشت و فضلای بسیاری در اطرافش جمع شدند».[۷]

از شاگردانش به علما ذیل می توان اشاره کرد:

  1. سید احمد صفایی خوانساری( صاحب اجازه از وی)[۸]
  2. ملا محمد مهدی فاضل خوانساری( صاحب اجازه از وی)
  3. سید محمد حسن سدهی
  4. شیخ محمدعلی یزدی
  5. میر سید علی جناب[۹]

سیره اخلاقی

وی در کمک و دستگیری از مستمندان و امر به معروف و نهی از منکر اهتمام بسیار داشت و خود، در نهایت زهد و تقوی می زیست.[۱۰] در بیان اوصاف این عالم، وی را از زهاد و عباد معرفی کرده اند. میرزا حسن خان جابری انصاری می نویسد:

« زاهدی گوشه نشین و مختفی و در زندگانی به قناعت مانند استادش میرزا محمدحسن نجفی».[۱۱]

میر سید علی جناب می نویسد:

« در نهی از منکر بی اختیار بود و شب بیداری را مواظبت داشت[...]غالباً به سبب نهی از منکراتی که از بستگان حاجی میرزا هاشم امام جمعه صادر می شد باعث تغیر امام جمعه بود، مخصوصاً در موضوع چند مسجد که یهودی ها و غیره به عنوان خرید از امام جمعه تصرف کرده و آنان آنجا را به انبار تبدیل کرده و از مسجد بودن ساقط نموده بودند، آمیرزا حسن کوشش نمود و آنها را مسترد داشت». [۱۲]

آثار و فعالیت‌ها

آثار

از آثار وی تقریرات درس استادش میرزا حبیب الله رشتی است.[۱۳] در این رابطه سید محمدعلی مبارکه ای می نویسد: « کتاب خطی که نوشته‌های درس اصول استاد او بوده و به دست خود نوشته در نزد نویسنده موجود است».

همچنین رساله« التصریف» به زبان عربی در صرف احتمالاً از آثار وی می باشد.

فعالیت‌ها

میرزا حسن عراقی در اصفهان در محله دردشت ساکن و به امامت در مسجد ذوالفقار پرداخته و همچنین مسجدی به نام مسجد سلام در نزدیک مسجد جامع عتیق که در تصرف کسبه درآمده بود، به همت وی و مردم محله نیم آورد و جماله کله، تجدید بنا شد و وی در این مسجد هم به اقامه جماعت می پرداخت.[۱۴]

وفات

وی سرانجام در جوانی به سال 1323ق وفات یافته و در تکیه شهشهانی در کنار مزار میرزا بدیع درب امامی واقع در تخت فولاد مدفون شد.[۱۵]

پانویس

  1. جناب، رجال و مشاهیر اصفهان، ص70.
  2. معلم حبیب آبادی، مکارم الآثار، ج3، ص805؛ مهدوی، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص481.
  3. جابری انصاری، اصفهان نصف جهان، ص106؛ مبارکه ای، دانشوران اصفهان، ج2، مخطوط.
  4. جناب، رجال و مشاهیر اصفهان، ص666.
  5. حسینی، تراجم الرجال، ج1، صص 144 -143.
  6. جناب، رجال و مشاهیر اصفهان، ص70؛ جابری، تاریخ اصفهان، ص328؛ مهدوی، اعلام اصفهان، ج2، ص449.
  7. مبارکه ای، دانشوران اصفهان، ج2، مخطوط.
  8. مهدوی، رجال اصفهان یا تذکره القبور، صص 168 - 167؛ مهدوی، سیری در تاریخ تخت فولاد، ص155.
  9. معلم حبیب آبادی، مکارم الآثار، ج6، ص2134؛ ابن الرضا، ضیاء الابصار، ج2، ص559.
  10. آقابزرگ تهرانی، نقباء البشر، ص378؛ عقیلی، تخت فولاد اصفهان، ص156.
  11. جابری انصاری، تاریخ اصفهان، ص328.
  12. جناب، رجال و مشاهیر اصفهان، ص70.
  13. آقابزرگ تهرانی، نقباء البشر، ص 378؛ مهدوی، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص481.
  14. مبارکه ای، دانشواران اصفهان، ج2، مخطوط؛ جناب، رجال و مشاهیر اصفهان، ص70؛ مهدوی، سیری در تاریخ تخت فولاد اصفهان، ص167.
  15. مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد، دانشنامه تخت فولاد، ج3، صص220-219.

منابع

  • مهدوی، سید مصلح الدین، اعلام اصفهان، اصفهان: سازمان فرهنگی تفريحی شهرداری اصفهان، ۱۳۸۶.
  • مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد: زيرنظر اصغر منتظرالقائم، دانشنامه تخت فولاد اصفهان، ج3، اصفهان: سازمان فرهنگی تفريحی شهرداری اصفهان، چاپ اول، 1392.
  • عقیلی، احمد، تخت فولاد اصفهان، زیرنظر اصغر منتظر القائم؛ با همکاری مجموعه تاریخی فرهنگی و مذهبی تخت فولاد (دانشنامه تخت فولاد اصفهان)، چاپ دوم، اصفهان، کانون پژوهش، 1385.