این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما
عبدالحسین خاتون آبادی
این نوشتار نیازمند جعبهٔ اطلاعات است. ممکن است بخواهید با افزودن یک جعبهٔ اطلاعات، به استانداردسازی نمایش موضوع کمک کنید. |
عبدالحسین خاتون آبادی (1039ق-1105ق) فرزند میر محمّدباقر بن میر محمّداسماعیل (شاه مراد) بن میر عمادالدّین محمّد حسینی افطسی خاتون آبادی اصفهانی [از علمای قرن یازدهم هجری] علاّمه جلیل، محدّث، مفّسر موّرخ نسابه. از شاگردان ملاّ محمّدتقی مجلسی و ملاّ محمّدباقر سبزواری است.
زندگی نامه
میرعبدالحسین از دانشمندان روزگار شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی و معاصر با علامه مجلسی بوده است و از کسانی است که به خاندان صفوی عشق می ورزیدند چنانکه حضور شاهان صفوی را در ایران از الطاف الهی و وجودشان را ظل الله بر روی زمین می دانست.
ولادت
عبدالحسین خاتون آبادی، براساس دست نوشته اش در اصفهان در سال 1039ق به دنیا آمد.
خاندان
خاندان وی از سادات حسینی و نسب وی با بیست و پنج واسطه به امام سجاد(ع) می رسد.
اساتید
وی در اصفهان نزد استادان برجسته معقول و منقول به تحصیل پرداخت. برخی از استادان وی عبارتند از:
- ملا محمدتقی مجلسی
- ملا محمدباقر سبزواری
- میرزا رفیعا نائینی
- آخوند ملا محمدحسین بروجردی
- ملا عبدالله تونی
- برادرش ملا احمد تونی
- آخوند مولانا رضاقلی، مشهور به پیشنماز
- آقا حسین خوانساری .
وی نزد ملافتح الله خوشنویس هم مشق خط کرده و با میرزا ابوالحسن طباطبائی، پسر میرزا رفیعا، همدرس بوده است.
اجازه اجتهاد
وی از اساتید بزرگ زمان خود اجازه اجتهاد دریاف نمود از جمله:
- ملا محمد تقی مجلسی به تاریخ ذی الحجه 1069ق
- میر محمد مؤمن بن دوست محمد حسینی استرآبادی شهید( استاد اجازة علامه مجلسی)
- ملا محمدباقر سبزواری
همچنین وی برای محمد معصوم کشمیری اجازه صادر نموده است. [۱]
فرزندان
میر عبدالحسین در سال 1061ق ازدواج کرد و حاصل این ازدواج چهار فرزند پسر و یک فرزند دختر به نام های:
- میر محمد حسین
- میر معصوم خاتون آبادی
- میر محمد صادق
- میر جعفر خاتون آبادی از جمله شاگردان پدرش،
- شهربانو.[۲]
آثار
کتب زیر از اوست:
- «شرح بر شاطبیه» در علم
- «شرح بر شافیه»
- ابن حاجب «وقایع السّنین و الاعوام» که مشهورترین تألیفات اوست.[۳]
- «ترجمه حقائق الایمان» که در سال 1098ق ترجمه شده و در کتابخانه حقیر [مهدوی] موجود است.
- «وقایع السنین و الاعوام»
میر عبدالحسین خاتون آبادی در سال 1077ق به حج رفته و در طول عمر خود از بسیاری سرزمین های اسلامی چون یمن، عتبات عالیات، مصر و اسلامبول دیدار کرده است. او مردی ادیب و دانشمند بوده و کتاب «وقایع السنین و الاعوام» که یک تاریخ عمومی از آغاز تا زمان مؤلف است را در 3 مقصد و 11 فصل تألیف کرده است. او وقایع را تا سال 1097ق به رشته تحریر درآورده و فرزندان و نوادگان او وقایع سال های بعد را به کتاب افزوده اند.
نسخه اصل کتاب در کتابخانه مجلس شورای ملّی موجود بوده و یک نسخه عکسی هم از روی همین نسخه گرفته شده و در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری می شود. به دستور آیت اللّه مرعشی در سال 1353ق از روی نسخه دیگری از «وقایع السنین» که نسخه آن ظاهرا از ایران خارج شده، نسخه ای را کتابت کرده اند که در کتابخانه آیت اللّه مرعشی موجود است. این کتاب در سال 1352ش با مقدمه آیت اللّه مرعشی و آیت اللّه شیخ ابوالحسن شعرانی و به همت آقای محمّدباقر بهبودی به چاپ رسیده است.[۴]
همچنین از دیگر فعالیت های وی کتابت بعضی از نسخ خطی بوده که از آن جمله کتابت نسخ« الکافی» علامه کلینی است و در جمادی الآخر1065ق به پایان رسیده است و « تجرید العقاید» و « التجرید فی المنطق» به خط نسخ و نستعلیق به سال 1054ق است.
سیره اخلاقی
در مورد شخصیت میر عبدالحسین، محدّث قمی می نویسد:
« میر عبدالحسین فاضل کامل عالم با ورع محدّث فقیه ثقه، مجمع اخلاق فاضله، کثیر الجّهد در عبادت و زهد و تقوا بود ».
وفات
عبدالحسین در سال 1105ق درگذشت ..
فرزندان مؤلف واقعه وفات پدر خود میر عبدالحسین را چنین ثبت نموده اند:
«سال وفات سیّد سند مدقّق الخیّر الفاضل سنه هزار و صد و پنج و قبر وی در قبرستان بابا رکن الدّین قرب مقبره علاّمه زمان و یگانه دوران آقا حسین خوانساری در مقبره ای که خودشان ساخته بودند»[۵]
تذکر: «مزار بابا رکن الدّین» نامی بوده که به قبرستان جنوبی شهر اصفهان و در حاشیه زاینده رود از قرن هشتم تا یازدهم هجری اطلاق می شده است. این قبرستان وسیع که دارای تکایا و مقابر متعددی از عصر صفویه تا آخر دوره پهلوی است اکنون به تخت فولاد شهرت دارد. اوّلین منابعی که به جای «مزار بابا رکن الدّین» از «تخت فولاد» استفاده کرده اند ولی قلی بیگ شاملو در کتاب «قصص الخاقانی» و «سفرنامه شاردن» اثر سیّاح فرانسوی شوالیه شاردن است.
اما قبر میر عبدالحسین خاتون آبادی در ضلع جنوبی بقعه آقا محمّد بیدآبادی واقع در تکیه بیدآبادی تخت فولاد و پایین پای فرزندش میرمعصوم بوده ولی در یک قرن اخیر آثاری از این قبر مشاهده نشده است.[۶]
پانویس
- ↑ درایتی، فهرستواره دست نوشته های ایران، ج1 ، ص215 .
- ↑ مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد، دانشنامه تخت فولاد، ج2، صص148-150.
- ↑ مهدوی، رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص66؛ مهدوی، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص191؛ مهدوی، سیری در تاریخ تخت فولاد، ص73.
- ↑ خاتون آبادی، وقایع السّنین و الاعوام، صص 5-8؛ تهرانی، الذریعه، ج25، ص128؛ تهرانی، الکواکب المنتشره، صص 419 - 420؛ مصفی المقال، ص120؛ منزوی، فهرستواره کتاب های فارسی، ج1، صص 669 - 670؛ استوری، ادبیات فارسی (استوری) ، ج2، ص635.
- ↑ خاتون آبادی، وقایع السّنین و الاعوام، ص509.
- ↑ مهدوی، اعلام اصفهان، ج4، ص143
منابع
- مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد: زيرنظر اصغر منتظرالقائم، دانشنامه تخت فولاد اصفهان، ج2، اصفهان: سازمان فرهنگی تفريحی شهرداری اصفهان، چاپ اول، ۱۳۸۹.
- مهدوی، مصلح الدین، اعلام اصفهان، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان، 1386ش.