این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما

محمد مورخ الاسلام گلستانه

از دانشنامه حوزه علمیه اصفهان
پرش به ناوبری پرش به جستجو

محمد مورخ الاسلام گلستانه (1300ق -۱۳۵۹ ق ) فرزند حاجی میرزا سید علیخان مسعودالسلطنه بن میرزا محمدعلی مستوفی بن میرزا محمدباقر بن میرزا حسن بن سید حسین بن عالم جلیل میرزا علاءالدین محمد گلستانه اصفهانی است.

زندگی نامه

ولادت

وی ادیب و فاضل مورخ بوده و در شب یکشنبه6 صفردر اصفهان متولد شد.[۱]

خاندان

جدش سید علاءالدین گلستانه، فقیه حکیم فیلسوف زاهد ادیب فاضل، از حکمای معروف و فضلای مشهور عهد صفویه است. وی دارای تألیفاتی از جمله: «بهجة الحدائق» در شرح نهج البلاغه، مختصر؛ «حدایق الحقایق» شرح کبیر بر نهج البلاغه در سه مجلد؛ «روضة العرفاء یا شرح اسماء الحسنی» از معروفترین تألیفات وی، مطبوع به نام «کاشف الاسماء»؛ «شرح خطبه همام» و ... می باشد. سید علاءالدین در 27 شوال1100ق فوت شد و قبرش ظاهراً در بقعه علامه مجلسی یا در مقبره مقابل مسجد مصری است.[۲]

از دیگر احفاد او میرزا محمدعلی مستوفی، بانی مسجد صفا در سال1290ق در محله شهشهان است. مستوفی روز دوشنبه 10 ذی القعده 1301ق فوت و در وادی السلام نجف مدفون شد. فرزند وی حاجی سید علیخان مسعودالسلطنه متولد14ربیع الاول 1258ق و متوفی شب شنبه 19 ربیع الاول 1335ق مدفون در نزد پدر می باشد.

کودکی و نوجوانی

سید محمد مورخ الاسلام پس از طی مراتب کودکی کسب کمالات عالیه نموده و به مدارج علمی رسید و در اصفهان علوم عربی و ادبی را فرا گرفت. وی از حاج آقا منیرالدین بروجردی و شیخ محمدرضا نجفی اجازه روایت داشته است.[۳] او همچنین زبان انگلیسی را فراگرفته و مدت 5 سال نیز نزد اردشیر کیان گیر که رئیس انجمن زردتشتیان بود، علم تاریخ را فرا گرفت.[۴]

آثار و فعالیت ها

سفرنامه عتبات عالیات

آثار مکتوب

از آثار وی کتاب «فضائل العجم» به فارسی است.

سید محمد مورخ الاسلام در 16 شعبان 1344ق در اصفهان به سفر کربلا عزیمت نمود و از راه قم و عراق و همدان به بغداد و سامرا و کاظمین و نجف اشرف مسافرت نمود و در این بین سفرنامه کربلا را نوشته است.

فعالیت ها

از فعالیت های او تدریس دروس تاریخ در مدارس جدید بوده و در علم تاریخ دارای لقب مورخ الاسلام است.

وفات

مورخ الاسلام در دیماه 1320ش فوت و در تکیه ملک (گلستان شهدا) به خاک سپرده می شود. تاریخ وفات وی، رجب سال 1359ق ضبط شده است و همچنین جلال الدین همایی نوشته است که:

«در یکی از شبهای ماه ذی الحجه هنگام اذان صبح سنه1360[...] به اصفهان درگذشت و در تکیه ملک تخت فولاد دفن شد».[۵]

پانویس

  1. مورخ الاسلام، سفرنامه عتبات عالیات،ص241،معلم حبیب آبادی، مالی،ص130-131، همایی، تاریخ اصفهان مجلد سلسله سادات و مشجرات مسطحات انساب و نسب امام زاده های اصفهان،ص212
  2. مهدوی،رجال اصفهان، ج2 ، ص465 و 226
  3. مورخ الاسلام، سفرنامه عتبات عالیات،ص131
  4. معلم حبیب آبادی ، مالی،ص131
  5. مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد، دانشنامه تخت فولاد، ج4، ص374-375

منبع

  • مجموعه فرهنگی و مذهبی تخت فولاد: زيرنظر اصغر منتظرالقائم، دانشنامه تخت فولاد اصفهان، ج4، اصفهان: سازمان فرهنگی تفريحی شهرداری اصفهان، چاپ اول، ۱۳۹۴.