این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما

محمد صفار خوراسگانی

از دانشنامه حوزه علمیه اصفهان
پرش به ناوبری پرش به جستجو

میرزا محمد خان شاعر اديب و سياست‌مدار اوايل عصر قاجار، فرزند باقرخـان بـن آقا كاظم صفّار خوراسگانى متخلّص به اميد از شعرا و اعيان عصر قاجار بوده است.

زندگی‌نامه

معلم حبيب آبادى در مكارمال آثار درمورد او چنين نوشته است: «وفاتش در سال 1244 مطابق با 1208 شمسى اتفاق افتـاده اسـت. چنـدى بـه عنوان تجارت سياحت افغانستان كرده و جابرى انصارى در كتاب آگهى شهان از كار جهان:3ص26 ،اين بيت را از او نقل كرده است:

آگه نيم كه عمر گرامى چهسان گذشـت خوابم ربوده بود كه اين كاروان گذشـت

و او در اين سال وفات كرده و پدرش(ميرزا على انصارى) پس از سى سال براى سنگ لوح او تاريخ گفته:

«ساكن جنان بادا ميرزا محمدخان» 1244 و او پدر سراج الملك است».[۱]

پيكر وى در تكيه‌ى ميرفندرسكى در تخت فولاد اصفهان مدفون گرديده است. پدرش باقرخان از معاريف خوراسگان بوده است در سـال 1193 بعـد از وفـات كريم خان زند از طرف عليمراد خان نايب اصفهان شد. شرح احوال او در مكارمال آثار و فارس‌نامه آمده است. ديوان بيگى نيز در حديقةالشعرا به نقل از مؤلـف مجمـع الفصـحا بـه كشـته شـدن پدرش در فتنه‌ى زنديه و سفر او به افغانستان اشاره مى‌كند و مى‌نويسد:

«...بعد از قلع و قمع حسـين قلى خـان، در امـور آنهـا فتـورى روى داده ، ميـرزا محمدخان و محمدعلىخان پسر محمدحسـين خـان بـه افغانسـتان رفتنـد ... ميـرزا محمدخان با اهل و عيالى كه در افغانستان به هم رسانيده بود مراجعت كرده و چندى در خــدمت فتحعلــى شــاه مبــرور، معــزّز و محتــرم بــود ولــى اســتقلال حــاجى محمدحسين خان صدر به سرحد كمال رسيده ديگر آنها را تمنّـاى حكومـت نمانـده مگر صدر به اظهار مهربانى در اواخر او را به اصفهان آورد».

سپس در مورد شاعرى او مى‌نويسد:

«...و ميرزا محمدخان را اشعار بسيار است قدرى از آن به نظر رسيد قلمى شد:

آگه نهاى كه عمر گرامى چهسان گذشت خوابم ربوده بود كه اين كاروان گذشـت
مردم و نرفت اى دل شوق چشم يار من دسته‌دسته مى‌رويد نرگس از مـزار مـن
****
شيوه‌ى شـمع رخ افـروختن و سـوختن اسـت ما به اين خوش كه به فكر پر پروانهى ماسـت [۲]
پر و بالم بشكسته اسـت ولـيكن نگذاشـت ذوق صــياد توانــايى پــرواز بــه مــن
هــرزه پــردازى دل ســخت ملــولم دارد اندر اين شهر بپرسيد قفس سازى هسـت؟ [۳]


پانویس

  1. معلم حبيب آبادى، محمدعلى، مكارمال آثار، ج4 ،صص1218 ـ 1219.
  2. ديوان بيگى، سيد احمد، حديقةالشعرا، ج اول، صص70 ـ 169؛ عبدالحسين نوايى در حاشيه شرح حال اين شاعر مى‌نويسد: در سـفينة المحمـود، ج 1 ،ص158 و نگارسـتان دارا، ص 167 ،و مجمـع الفصـحا، ج 4 ، ص140 و انجمن خاقان، تذكرهى دلگشا(بوستان 2 ) و مصطبه‌ى خراب، ص14 نيز به شرح حال اين شـاعر پرداخته شده است.
  3. هدايت، محمود، گلزار جاويدان، ج1 ،ص137.

منبع

  • تذكره شعرای تخت فولاد اصفهان: معرفي شعراي مدفون در تخت فولاد اصفهان، عليرضا لطفي (حامد اصفهاني)، اصفهان: سازمان فرهنگی تفريحي شهرداري اصفهان، 1390. ص80.