این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما

فاطمه جوزدانيه

از دانشنامه حوزه علمیه اصفهان
پرش به ناوبری پرش به جستجو

فاطمه جوزدانیه معروف به ام البنین دختر عبدالله بن احمد بن قاسم عقیلی جوزدانی اصفهانی از زنان عالمه قرن پنجم است.[۱]

معرفی

ام البنين متولد ٤٣٤ق است.ابـن خـلکــان کـنـیـه ایــن بـانو را ام ابراهيم ذکر کرده است.

اساتيد

ام البنین (فاطمه جوزدانیه)، از محضر استادان و بزرگان علم و ادب بسیاری بهره بردکه معمولا از آنان اخبار و احادیث بسیاری را شنیده و ثبت و ضبط کرده است. از جمله آنها عبارتنداز:

  • قاضی ابو محمد عبدالله بن محمد بن علی تمیمی
  • موفق الدين ابوالفتوح داود المعمّر القرشي
  • مخلص الدين ابوعلی محمد ابوالمجد زاهر و
  • ابوبکر محمد بن عبد الله بن ریذه (ابن (ریذه)

شاگردان

مجالس درس و حدیث این بانو رونق خاصی داشت و شخصیت های بسیار از جمله افراد نام آوری از آن بهره جسته و به این مجالست و فیض مباهات کرده اند از جمله برخی درس آموزان و شاگردان او میتوان مشاهیر زیر را نام برد:

  • خواجه نظام الملک طوسی
  • محمد بن احمد صیدلانی (سبط ابن منده)
  • ابوالفتوح اسعد بن ابي الفضائل محمد بن خلف عجلی اصفهانی
  • محمد بن حامد مضری
  • ام هانی عفیفه دختر احمد فارفانی
  • ابوسعد محمد بن عبدالواحد بن صائغ اصفهانی (از مشایخ ابوسعد سمعانی)
  • حافظ ابوعلی حسن بن مسعود بن حسن وزیر دمشقی
  • ابن نقطه و ابوعبدالله محمد بن ابی زید کرانی[۲]

جايگاه

وی از مشاهیر زنان اهل فضل زمان خود محسوب شده و در طول زندگی پربار خود به مقام و مرتبه والایی از حیث علمی و معنوی دست یافته است. به ویژه این که علاوه بر محاسن ،اخلاقی تقوا و نیکوکاری به عنوان شخصیتی صاحبنظر در علوم اسلامی و مسائل دینی مطرح گردیده است به طوری که در آن روزگار تنها زنی بود که «المعجم الكبير» و «المعجم الصغیر» طبرانی[۳] را که مولف معاجم سه گانه است، از ابوبکر بن ریذه نقل کرد.

همچنین در زمینه روایت این دو معجم و نیز کتاب قنن (فنن) نعیم بن حماد مروزی در عصر خویش بی همتا بود. فاطمه جوزدانیه در شهر اصفهان که در آن زمان مرکزیت فرهنگی و سیاسی داشت و در جهان اسلام از جایگاه خاصی بهره مند بود مورد احترام خاص و عام و دارای مرتبتی عالی بوده است، چنان که ذهبی از او به عنوان مسنده اصفهان یاد کرده است.

وفات

وفات فاطمه جوزدانیه در شهر اصفهان و به تاریخ چهارشنبه ٢٤ رجب سال524 هجری رخ داده است.[۴]

پانویس

  1. مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران، طلایه داران پارسایی، ص53-52؛مشاهیر زنان ،اصفهان، ص ۲۲۹
  2. مشاهیر زنان ،اصفهان، ص ۲۲۹ و ٢٣٠؛ التحبير، ج ۲، ص ٤٢٩ .
  3. شیخ ابوالقاسم سلیمان بن احمد بن ایوب مطير لحمی طبرانی (٣٦٠.٢٦٠ق) حافظ و از محدثین بزرگ به شمار می رود. اصلا از مردم شام و متولد شهر عکا و متوفی در اصفهان است. به حجاز، یمن، مصر، عراق و فارس و جزیره سفرکرد و سی و سه سال به سیاحت پرداخت و از مشایخ بسیاری استماع حدیث نمود. ابونعیم اصفهانی و جمعی دیگر نیز از وی روایت میکنند.
  4. اعلام النساء ، ج ٤ ، ص ٦٨.

منابع

  • مديريت حوزه های علميه خواهران استان اصفهان، طلایه داران پارسایی(بانوان عالمه اصفهان از قرن اول هجری تا عصر حاضر)، قم، مركز نشر هاجر، 1396
  • ریاحی، محمدحسین، مشاهیر زنان اصفهان، اصفهان، اداره کل فرهنگ و ارشاداسلامی ،1375