این دانشنامه در حال تصحیح و تکمیل می باشد. از این رو محتوای آن قابل ارجاع نیست. پیشنهاد عناوین - ارتباط با ما

دارالسیاده

از دانشنامه حوزه علمیه اصفهان
پرش به ناوبری پرش به جستجو


دارالسّیاده ها ، که یکی از آنها در شهر اصفهان تأسیس گشته ، منزلگاه سادات و نقباء و أشراف ، و محلّ تعلیم و تعلّم أولاد حضرت علی عَلَیْهِ اَلسَّلام بوده ، و بدین جهت ، باید دارالسیاده را ، در شمار مدارس اصفهان به شمار آورد ، و ظاهراً این دار السّیاده ، در قتل عام تیمور و خرابی های او ، ویران گردیده است


تاریخچه

سلطان محمود، غازان بن أرغون خان مغول ، ( برادر سلطان محمّد خدابنده ) از دوستداران خاندان عصمت و طهارت (ع) بود ، و در سال ۷۰۲، از مذهب أهل سنّت فاصله گرفت، و به مذهب حقّ شیعۀ امامیّه روی آورد.[۱]

و همین أمر سبب شد که ایلخانان ایران ، نه تنها قبول اسلام نمودند ، بلکه در عهد جانشین غازان، به تشیّع گرویدند، و خود مروّج آداب اسلامی شدند.[۲]

غازان خان ، دو نوبت پیامبر أکرم صلی الله علیه وآله را به خواب دید ، و آن حضرت، توجّه او را نسبت به أمیراَلمؤمنین و امام حسن و امام حسین علیهم السلام معطوف نمودند، و در بیداری هم، آثار و برکات زیادی را در اثر عنایت و توجّه به أهل البیت علیهم السلام دریافت نمود ، و به همین جهت ، توجّه به سادات و فرزندان پیامبر صلی الله علیه وآله را، در متن فعّالیّت های اجتماعی خود قرار داد ، و « مدارس » و «مساجد » و « دار السّیاده هائی » را تأسیس نمود ، که از جمله در اصفهان و شیراز وبغداد و تبریز و کاشان و چندین شهر دیگر .[۳] دارالسّیاده هائی تأسیس نموده ، و موقوفه هائی برای آنها قرار داد، که سادات و ذراری رسول اَلله صلی الله علیه وآله در آن اجتماع نمایند ، و از درآمد آن موقوفه ها ، بهره مند گردند.[۴]

دارالسّیاده ها ، که یکی از آنها در شهر اصفهان تأسیس گشته ، منزلگاه سادات و نقباء و أشراف ، و محلّ تعلیم و تعلّم أولاد حضرت علی عَلَیْهِ اَلسَّلام بوده ، و بدین جهت ، باید دارالسیاده را ، در شمار مدارس اصفهان به شمار آورد ، و ظاهراً این دار السّیاده ، در قتل عام تیمور و خرابی های او ، ویران گردیده است .[۵]

در کتاب تاریخ زنجان ، به نقل از مرحوم علاّمۀ مجلسی ، نقل شده که در اصفهان چند موضع وجود دارد، که در زمان شاه خدابنده بناشده ، و أسامی أئمّۀ اثنی عشر ، بر کتیبه های آنها نقش بسته ، و ثبت شده است ، که از جملۀ آنها ، مسجد جامع قدیم می باشد ، که در سه موضع آن ، أسامی آنها ثبت گردیده ...، و از جمله ، «منارۂ دارالسّیاده » است ، که غازان خان برادر شاه خدابنده ، او را إحداث کرده، و خود خدابنده ، او را به اتمام رسانیده است.[۶]

این مطلب نشان می دهد که ، دارالسّیاده نه تنها از نظر ساختمانی ، دارای اهمیّت و عظمت بوده ( تا آنجا که برای آن مناره ایجاد شده ) بلکه با نقش بستن نام أئمّه اثنی عشر ، شعار تشیّع بر آن حاکم بوده ، و ظهور داشته است .[۷]


پانویس

  1. مجالس المؤمنین ، قاضی نورالله تستری ، ج ۲، ص ۲۵۴ ، به نقل از تاریخ حافظ أبرو.
  2. فرهنگ معین ج ۵، ص ۱۲۳۴.
  3. دار العلم شرق ( مخطوط ) ، ص ۱۰۵ ، تعداد دارالسّیاده ها را ده عدد شمرده است ( به نقل از نفایس الفنون ).
  4. مجالس االمؤمنین ، ج ۲، ص ۳۵۵.
  5. دار العلم شرق ( مخطوط ) ص ۱۰۵ ، به نقل از مجلّۀ نامه آستان قدس شماره ۳۸.
  6. تاریخ زنجان ، ص ۱۹۸.
  7. ریشه ها و جلوه های تشیع و حوزۀ علمیّۀ اصفهان، ج۲ ،ص ۷۹-۷۸.